Odmiana „lesen” – czytaj między wierszami (i dźwiękami)
Czytanie rozwija, ale błędne czytanie czasownika lesen (czytać) może zwinąć uszy Twojego rozmówcy. To jeden z tych podstępnych czasowników, gdzie pisownia sugeruje „syczenie”, a wymowa wymaga „bzyczenia”.
Mamy tu do czynienia z klasyczną zmianą samogłoski w temacie (e -> ie), ale to nie ona sprawia Polakom największy problem. Kłopotem jest litera „s”, która raz jest dźwięczna [z], a raz bezdźwięczna [s]. Zobaczmy, jak nawigować po tej mapie dźwięków.
Odmiana lesen przez osoby (Präsens)
| Osoba | Niemiecki | Wymowa (IPA) | Komentarz Eksperta |
|---|---|---|---|
| Ja czytam | ich lese | [ɪç ˈleːzə] | Uwaga! Litera „s” jest między samogłoskami, więc czytamy ją dźwięcznie jako [z]. Długie [eː]. |
| Ty czytasz | du liest | [duː liːst] | ZMIANA! „E” zamienia się w długie [iː]. Ponieważ po „s” stoi twarde „t”, tutaj „s” wraca do bycia bezdźwięcznym [s]. |
| On/Ona/Ono czyta | er/sie/es liest | [ɛɐ̯/ziː/ɛs liːst] | Brzmi identycznie jak forma dla „ty”. Uśmiechaj się szeroko przy długim [iː]. |
| My czytamy | wir lesen | [viːɐ̯ ˈleːzn] | Wracamy do bazy: długie [eː] i dźwięczne [z]. Nie mów „lesen” przez „s”! To brzmi jakbyś seplenił. |
| Wy czytacie | ihr lest | [iːɐ̯ leːst] | PUŁAPKA! Tutaj nie ma „ie”! Zostaje [eː]. Ponieważ „s” styka się z „t”, czytamy je bezdźwięcznie [s]. |
| Oni/Państwo czytają | sie/Sie lesen | [ziː ˈleːzn] | Płynne, miękkie brzmienie. Pamiętaj o wokalizacji „r” w zaimku „wir” i „ihr” – to brzmi prawie jak „a”. |
!Okiem Eksperta: Tańczące „s”
Dlaczego raz mówimy [z], a raz [s]? Zasada jest prosta, ale często ignorowana w szkołach:
Gdy „s” stoi na początku sylaby przed samogłoską.
Przykład: le-sen, ich le-se.
Gdy „s” stoi na końcu sylaby lub przed spółgłoską bezdźwięczną (t, p, k).
Przykład: du lie-st, ihr le-st.
To rozróżnienie sprawia, że Twój niemiecki brzmi melodyjnie, a nie „szeleszcząco”.
Nie tylko czytaj. Mów!
Teoria to dopiero połowa sukcesu. Zapraszam Cię do wirtualnego studia wymówcie.pl, gdzie nauczę Cię, jak przełożyć te znaczki IPA na realne dźwięki.
