Szwajcarski niemiecki w pracy: Helwetyzmy, których nie uczą w szkole (Velo, Natel, Parkieren)
Przeprowadziłeś się do Szwajcarii, znalazłeś pracę i… czujesz się jak dziecko we mgle. W biurze wszyscy piszą poprawnie po niemiecku, ale na przerwie kawowej używają słów, których nie ma w słowniku Duden.
Szwajcarski niemiecki to nie tylko inna wymowa. To cała grupa słów (tzw. helwetyzmów), które są standardem w Zurychu czy Bernie, a w Berlinie wywołałyby zdziwienie. Jeśli chcesz zyskać szacunek kolegów i nie wyjść na turystę, musisz je poznać.
Ciekawostka: Szukasz ogólnych różnic w wymowie i chcesz wiedzieć, jak zamówić bułkę w Wiedniu, a jak w Zurychu? Przeczytaj mój artykuł wprowadzający: Grüezi vs. Moin: Dlaczego Twój niemiecki nie działa w Zurychu?.
Schriftdeutsch: Twój ratunek w biurze
Dobra wiadomość jest taka: w Szwajcarii panuje zasada, że to, co jest napisane, jest zazwyczaj w standardowym niemieckim (Hochdeutsch). Nazywają to tutaj Schriftdeutsch.
E-maile, umowy, raporty – to wszystko piszesz tak, jak nauczyłeś się w szkole. Ale uwaga! Nawet w piśmie Szwajcarzy używają swojego specyficznego słownictwa, często zapożyczonego z francuskiego.
5 słów, które zdradzą, że tu mieszkasz
Jeśli użyjesz słowa „Fahrrad” (rower), wszyscy zrozumieją. Ale jeśli powiesz „Velo” – poczują, że jesteś „swój”. Oto słowa niezbędne w życiu codziennym i zawodowym.
Brak „ß” – to nie błąd ortograficzny!
Piszesz CV lub list motywacyjny do firmy w Zurychu? Wyłącz w klawiaturze literę „ß” (Eszett).
W Szwajcarii ta litera oficjalnie nie istnieje. Wszędzie tam, gdzie Niemiec napisze „Grüße” lub „Straße”, Szwajcar napisze „Grüsse” i „Strasse”. Jeśli użyjesz „ß” w swoim CV, od razu widać, że dokument nie został dostosowany do rynku szwajcarskiego.
Gramatyka: Szwajcarzy nie żyją w przeszłości
W mowie potocznej (w kantynie, na integracji) usłyszysz dziwną konstrukcję zdań. To dlatego, że w dialekcie szwajcarskim nie używa się czasu Präteritum (potocznie zwanego Imperfekt).
Szwajcarzy używają wyłącznie czasu Perfekt. Zamiast „Ich war müde” (Byłem zmęczony), usłyszysz „Ich bi müed gsi”. To „gsi” to forma „gewesen” (byłem). Jeśli to opanujesz, zyskasz +100 punktów do integracji.
Opanuj bazę, zanim wejdziesz w dialekt
Szwajcarski niemiecki jest fascynujący, ale bez solidnych podstaw Hochdeutsch (zwłaszcza w mowie) nie dostaniesz dobrej pracy. Mój pomoże przygotować Ci się do nauki dialektu w Szwajcarii.
